Airco mag niet ons hittebeleid worden

België beleeft opnieuw een periode van extreme hitte. De reflex is voorspelbaar: ramen dicht, airco aan.

Wat logisch lijkt, dreigt echter een van de grootste fouten te worden in onze aanpak van klimaatadaptatie. Want terwijl we de afgelopen decennia vooral hebben geleerd hoe we gebouwen warm houden in de winter, hebben we nauwelijks nagedacht over hoe we ze koel houden in de zomer. Het gevolg is een paradox: onze woningen worden energiezuiniger, maar tegelijk kwetsbaarder voor oververhitting.

Goed geïsoleerde, luchtdichte woningen met grote glaspartijen zijn uitstekend voor de winterse energiefactuur. Tijdens hittegolven kunnen diezelfde woningen echter functioneren als serres waarin warmte zich opstapelt en moeilijk ontsnapt.

De maatschappelijke reactie daarop is steeds vaker airconditioning. Dat biedt comfort, maar lost het fundamentele probleem niet op. Integendeel. Tijdens hittegolven stijgt de vraag naar elektriciteit precies op de momenten waarop het energiesysteem al onder druk staat. Naarmate meer woningen actief gekoeld worden, groeit ook de behoefte aan bijkomende elektriciteitsproductie, netcapaciteit en investeringen in infrastructuur.

We dreigen zo een vicieuze cirkel te creëren waarin gebouwen eerst oververhit raken en vervolgens steeds intensiever gekoeld moeten worden. Nochtans bestaat er al lang een beter alternatief.

In de internationale bouw- en klimaatwereld wint het principe van de "ladder van koeling" steeds meer terrein. Het uitgangspunt is eenvoudig: voorkom eerst dat warmte binnenkomt, vooraleer je energie gebruikt om ze weg te werken.

Die ladder begint buiten het gebouw. Meer groen, schaduw en minder verharding helpen de omgevingstemperatuur verlagen. Vervolgens moet de warmtelast op gebouwen worden beperkt via doordachte oriëntatie, beglazing en effectieve buitenzonwering. Pas daarna komen passieve technieken zoals nachtventilatie in beeld. Actieve koeling vormt het sluitstuk, niet het vertrekpunt. Toch blijft ons beleid vooral gericht op energieprestaties in de winter.

EPB- en EPC-regelgeving hebben de energie-efficiëntie van gebouwen sterk verbeterd, maar zomercomfort en oververhitting krijgen nog steeds onvoldoende aandacht. Dat creëert het risico dat we vandaag gebouwen ontwerpen die binnen enkele decennia structureel te warm zullen zijn. En dat moment komt sneller dichterbij dan velen denken.

Klimaatprojecties (*) ​ tonen aan dat hittegolven frequenter, langer en intenser worden. Oververhitting is daardoor niet langer een uitzonderlijk comfortprobleem, maar een structurele uitdaging voor volksgezondheid, energiebeleid en woningkwaliteit.

De geplande hervormingen van EPB en EPC bieden daarom een unieke kans. Niet alleen om energieverbruik te meten, maar ook om hittebestendigheid expliciet mee te nemen als kwaliteitscriterium voor gebouwen.

De vraag die voorligt is fundamenteel.

Willen we een toekomst waarin miljoenen woningen afhankelijk worden van actieve koeling?

Of kiezen we voor gebouwen die van nature comfortabel blijven, zelfs wanneer de temperaturen stijgen? Airconditioning zal altijd een rol spelen. Maar ze mag nooit ons hittebeleid worden.

De meest duurzame kilowattuur blijft degene die we niet hoeven te verbruiken. Dat principe moet voortaan even hard gelden voor verkoeling als voor verwarming.

(Namens VEROZO – Belgische Beroepsvereniging Zonwering en Rolluiken)

(*) Bron studie : Hitte rapport Belgische woningen

Over Verozo

Verozo, de Belgische Beroepsvereniging Zonwering en Rolluiken - is het informatiepunt voor particulieren, professionelen en overheidsinstanties ​ die meer willen weten over de voordelen, de vele mogelijkheden en de werking van zonwering en rolluiken. Conceptueel voorziene zonwering en rolluiken ​ leveren een merkbare bijdrage aan “duurzame ​ gebouwen” die minder energieverbruik koppelen aan een gezond binnenklimaat ​ voor de gebruikers. Meer info op www.verozo.be

Voor meer info

Aarzel niet om contact op te nemen voor bijkomende info. Elk van de deelnemende experten lieten ook weten beschikbaar te zijn voor bijkomende vragen of interviews. Hun contactgegevens vind je hier: